1. bookVolume 8 (2020): Issue 4 (December 2020)
Journal Details
License
Format
Journal
eISSN
2354-0079
First Published
15 Apr 2013
Publication timeframe
4 times per year
Languages
English
access type Open Access

The impact of residential suburbanization on changes in the morphology of villages in the suburban area of Wrocław, Poland

Published Online: 10 Dec 2020
Volume & Issue: Volume 8 (2020) - Issue 4 (December 2020)
Page range: 24 - 43
Received: 08 May 2020
Accepted: 10 Nov 2020
Journal Details
License
Format
Journal
eISSN
2354-0079
First Published
15 Apr 2013
Publication timeframe
4 times per year
Languages
English
Abstract

Residential suburbanization is one of the most spontaneous processes occurring in the surroundings of large cities in Central and Eastern Europe. In the case of Wrocław, the first phase of suburbanization began as early as the second half of the 19th century. Its spatial scope changed with the expansion of the administrative borders of the city between 1924-28 and 1950-73, when dozens of suburban villages were incorporated into the city. In addition, during the socialism period, the intensity of suburbanization decreased significantly, which was related to the development of the city within the conditions of planned urbanization and industrialization of the country. The second phase of suburbanization began with the system transformation in the 1990s, and its scale and intensity increased in the 21st century. New construction in the hinterlands of the city has contributed to significant changes in the morphology of suburban villages, especially as the growing share of new buildings is multi-family housing. The aim of this article was to identify the most common trends in the morphological changes that affect villages located in the suburban area of Wrocław under the influence of residential suburbanization. Using the analysis of cartographic materials, field research and graph methods, a typology of morphological transformations of villages located in the suburban area was proposed.

Keywords

Andrzejewski A. 1977. Sytuacja mieszkaniowa w Polsce w latach 1918–1974. Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.Search in Google Scholar

Bański J. 2008. Strefa podmiejska – już nie miasto, jeszcze nie wieś. [in:] A. Jezierska-Thole, L. Kozłowski (eds.) Gospodarka przestrzenna w strefie kontinuum miejsko-wiejskiego w Polsce. Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń: 29–44.Search in Google Scholar

Bański J. 2012. Problematyka definicji i zasięgu przestrzennego obszarów wiejskich i stref podmiejskich. Acta Scientiarum Polonorum Administratio Locorum, 11, 3: 5–15.Search in Google Scholar

Batty M., Chin N., Besussi E. 2002. State of the Art Review of Urban Sprawl Impacts and Measurement Techniques. Deliverable Report D1, SCATTER, European Commission.Search in Google Scholar

Bertaud A. 2006. The spatial structures of central and Eastern European cities. [in;] S. Tsenkova, Z. Nedovic–Budic (eds.), The urban mosaic of post–socialist Europe. Physica–Verlag HD: 91–110.10.1007/3-7908-1727-9_5Search in Google Scholar

Bertaud A., Renaud B. 1997. Socialist cities without land markets. Journal of Urban Economics, 41, 1: 137–151.Search in Google Scholar

Biegańska J. 2019. Społeczno-geograficzny wymiar przemian stref podmiejskich w Polsce. Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń.Search in Google Scholar

Brezdeń P., Szmytkie R. 2019. Current changes in the location of industry in the suburban zone of a post-socialist city. Case study of Wrocław (Poland). Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie, 110, 2: 102–122.Search in Google Scholar

Brueckner J.K. 2000. Urban sprawl: diagnosis and remedies. International Regional Science Review, 23, 2: 160–171.Search in Google Scholar

Carruthers J.I., Ulfarsson G.F. 2003. Urban sprawl and the cost of public services. Environment and Planning B: Planning and Design, 30, 4: 503–522.Search in Google Scholar

Crowley D., Reid S. 2002. Socialist spaces: Sites of everyday life in the Eastern Bloc. Berg.10.5040/9781350057692.ch-001Search in Google Scholar

Czerwiński S., Kurowska A., Naborczyk K. 2011. Struktura funkcjonalno-przestrzenna ‘Węzła Bielańskiego’. Czasopismo Geograficzne, 82, 3: 285–304.Search in Google Scholar

Dawson A.H. 1987. Planning in eastern. St. Martin’s Press.Search in Google Scholar

Działek J. 2012. Powiązania migracyjne i procesy suburbanizacji rezydencjonalnej. [in:] R. Guzik (ed.) Czynniki i ograniczenia rozwoju miast województwa pomorskiego w świetle relacji przestrzennych i dostępności komunikacyjnej. Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego, Gdańsk: 41–65.Search in Google Scholar

Dziewoński K. 1990. Koncepcje i metody badawcze z dziedziny osadnictwa. Prace Geograficzne IG PAN, 154. Warszawa.Search in Google Scholar

Ewing R.H. 2008. Characteristics, causes, and effects of sprawl: A literature review. [in:] Urban Ecology. Springer, Boston: 519–535.Search in Google Scholar

Fisher J. 1962. Planning the city of socialist man. Journal of the American Institute of Planners, 28, 4, 251–265.Search in Google Scholar

French R., Hamilton F. 1979. The socialist city. Spatial structure and urban policy. John Wiley.Search in Google Scholar

Gałka J., Warych–Juras A. 2011. Regionalne uwarunkowania suburbanizacji w Polsce. Studia Miejskie, 3: 147–157.Search in Google Scholar

Ghani N.L.A., Abidin S.Z., Khalid N.E.A. 2014. Urban sprawl shape description. Malayasian Journal of Computing, 2, 1: 27–36.Search in Google Scholar

Gonda–Soroczyńska E. 2009. Czy to jeszcze wieś? Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, 12: 178–190.Search in Google Scholar

Hamilton F.I., Andrews K.D., Pichler–Milanović N. 2005. Transformation of cities in Central and Eastern Europe: Towards globalization. United Nations University Press.Search in Google Scholar

Heffner K. 2016. Proces suburbanizacji a polityka miejska w Polsce. [in:] T. Marszał (ed.) Miasto-region-gospodarka w badaniach geograficznych. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź: 75–110.Search in Google Scholar

Hełdak M. 2010. Rozwój przestrzenny zabudowy w strefie dużych miast. Acta Scientiarum Polonorum. Administratio Locorum, 9, 1: 37–46.Search in Google Scholar

Jakóbczyk–Gryszkiewicz J. 1998. Przeobrażenia stref podmiejskich dużych miast. Studium porównawcze strefy podmiejskiej Warszawy, Łodzi i Krakowa. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.Search in Google Scholar

Johnson J. 2000. Rebuilding of a historic polish town: ‘Retroversion’ in action. Journal of Architectural Conservation, 6, 2: 63–71.Search in Google Scholar

Kahn M.E. 2000. The environmental impact of suburbanization. Journal of Policy Analysis and Management, 19, 4: 569–586.Search in Google Scholar

Kajdanek K. 2011. Pomiędzy miastem a wsią. Suburbanizacja na przykładzie osiedli podmiejskich Wrocławia. Wydawnictwo NOMOS, Kraków.Search in Google Scholar

Kaliński J. 1977. Plan odbudowy gospodarczej: 1947–1949. Książka i Wiedza, Warszawa.Search in Google Scholar

Kępkowicz A. 2013. Krajobraz suburbiów-przestrzenny wymiar styku dwóch kultur: wiejskiej i miejskiej. Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych, 9, 3: 7–25.Search in Google Scholar

Koter M. 1994. „Od fizjonomii do morfogenezy i morfologii porównawczej.” Podstawowe zagadnienia teoretyczne morfologii miast. [in:] M. Koter, J. Tkocz (eds.) Zagadnienia geografii historycznej osadnictwa w Polsce. Materiały konferencyjne. Toruń–Łódź: 23–32.Search in Google Scholar

Koter M., Kulesza M. 2010: The study of urban form in Poland. Urban Morphology, 14, 2: 111–120.Search in Google Scholar

Kovács Z., Farkas Z. J., Egedy T., Kondor A. C., Szabó B., Lennert J., Baka D., Kohán B. 2019. Urban sprawl and land conversion in post-socialist cities: The case of metropolitan Budapest. Cities, 92: 71–81.10.1016/j.cities.2019.03.018Search in Google Scholar

Kubeš J. 2013. European post–socialist cities and their near hinterland in intra-urban geography literature. Bulletin of Geography. Socio-economic Series, 19: 19–43.Search in Google Scholar

Kubeš J. 2015. Analysis of regulation of residential suburbanisation in hinterland of post-socialist’one hundred thousands’ city of České Budějovice. Bulletin of Geography. Socio-economic Series, 27: 109–131.Search in Google Scholar

Leetmaa K., Tammaru T., Anniste K. 2009. From priority-led to market-led suburbanization in a post–communist metropolis. Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie, 100, 4: 436–453.Search in Google Scholar

Lisowski A., Grochowski M. 2009. Procesy suburbanizacji. Uwarunkowania, formy, konsekwencje. [in:] Ekspertyzy do Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2008–2033. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa: 221–280.Search in Google Scholar

Lityński P., Hołuj A. 2020. Urban Sprawl Risk Delimitation: The Concept for Spatial Planning Policy in Poland. Sustainability, 12, 7: 2637.10.3390/su12072637Search in Google Scholar

Lowe S., Tsenkova S. 2003. Housing change in central and Eastern Europe. Ashgate.Search in Google Scholar

Lubocka–Hoffmann M. 1998. Odbudowa miast historycznych. Dokonania przeszłości, potrzeby i możliwości współczesne, wyzwania przyszłości. Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Elbląg.Search in Google Scholar

Majewska A., Denis M., Jaroszewicz J. 2015. Procesy rozpraszania zabudowy w strefie podmiejskiej Warszawy. MAZOWSZE. Studia Regionalne, 16: 73–85.Search in Google Scholar

Maleczyński K., Morelowski M., Ptaszycka A. 1956. Wrocław, rozwój urbanistyczny. Budownictwo i Architektura, Warszawa.Search in Google Scholar

Maleszka W., Szmytkie R. 2009. Zmiany ludnościowe w strefie podmiejskiej Wrocławia. [in:] W. Kamińska, M. Mularczyk (eds.) Współczesne procesy urbanizacji obszarów wiejskich. Uniwersytet Humanistyczno–Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach, Kielce: 19–34.Search in Google Scholar

Mantey D., Sudra P. 2019. Types of suburbs in post-socialist Poland and their potential for creating public spaces. Cities, 88: 209–221.Search in Google Scholar

Martyniuk O., Pęczek J., Pęczek G. 2016. Economic vitality of Polish suburbs. GSTF Journal of Engineering Technology (JET), 3, 4: 39–48.Search in Google Scholar

Matlovič R., Sedláková A. 2007. The Impact of Suburbanisation in the Hinterland of Prešov. Moravian Geographical Reports, 15, 2: 22–31.Search in Google Scholar

Miszewska B. 1985. Przemiany morfologiczne osadnictwa wiejskiego w strefie podmiejskiej Wrocławia. Metoda analizy. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica, 5: 103–122.Search in Google Scholar

Miszewska B. 1995. Strefa miejska i peryferie w powiększającym się terytorialnie Wrocławiu. [in:] J. Kaczmarek (ed.) Centra i peryferie dużych miast. Transformacja i przyszłość. Pojęcia i metody badawcze. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź: 17–23.Search in Google Scholar

Miszewska B. 1996. Struktura morfologiczna peryferyjnych osiedli Wrocławia. Prace Instytutu Geograficznego, Seria B: Geografia Społeczna i Ekonomiczna, 14: 53–61.Search in Google Scholar

Miszewska B. 2001. Współczesne osiedla willowe wrocławiankontynuacja procesu, zmienność formy. [in:] I. Jażdżewska (ed.). Miasto postsocjalistyczne. Organizacja przestrzeni miejskiej i jej przemiany. Uniwersytet Łódzki, Łódź: 187–198.Search in Google Scholar

Miszewska B. 2002. Wsie jako jądra genetyczne osiedli Wrocławskich. Rocznik Wrocławski, 8: 107–119.Search in Google Scholar

Miszewska B., Szmytkie R. 2015. Morphological processes in the spatial structure of the southern district of Wrocław city. Bulletin of Geography. Socio-Economic Series, 27: 133–151.Search in Google Scholar

Musiał-Malagó M. 2014. Procesy suburbanizacji obszarów podmiejskich Krakowa. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, 936, 12: 63–77.Search in Google Scholar

Namyślak B., Sikorski D. 2010 Charakterystyka zasobów mieszkaniowych aglomeracji wrocławskiej. Przegląd Geograficzny, 82, 2: 241–255.Search in Google Scholar

Nuissl H., Rink D. 2005. The ‘production’of urban sprawl in eastern Germany as a phenomenon of post-socialist transformation. Cities, 22, 2: 123–134.Search in Google Scholar

Ouředníček M. 2007. Differential suburban development in the Prague urban region. Geografiska Annaler: Series B. Human Geography, 89, 2: 111–126.Search in Google Scholar

Pacione M. 2009. Urban geography: A global perspective. Routledge.10.4324/9780203881927Search in Google Scholar

Raźniak P., Brzosko–Sermak A. 2014. Zmiany warunków mieszkaniowych w regionie miejskim Krakowa. [in:] E. Kaczmarska, P. Raźniak (eds.) Społeczno-ekonomiczne i przestrzenne przemiany struktur regionalnych. Vol. 1. Oficyna Wydawnicza AFM, Kraków: 66–82.Search in Google Scholar

Schneider–Sliwa R. 2006. Cities in transition: Globalization, political change and urban development (Vol. 83). Springer Science & Business Media.Search in Google Scholar

Soós G., Ignits G. 2003. Suburbanization and its consequences in the Budapest metropolitan area. Third EuroConference The European City in Transition, The City and the Region, Bauhaus-Universität Weimar, Germany, Supported by the European Commission.Search in Google Scholar

Soule D.C. (ed.) 2006. Urban Sprawl – a Comprehensive Reference Guide. Greenwood Press, London.Search in Google Scholar

Spórna T. 2018. The suburbanisation process in a depopulation context in the Katowice conurbation, Poland. Environmental & Socio-economic Studies, 6, 1: 57–72.Search in Google Scholar

Stanilov K. (ed.) 2007. The post–socialist city. Springer.10.1007/978-1-4020-6053-3Search in Google Scholar

Staszewska S. 2012. Przekształcenia urbanistyczne osiedli wiejskich strefy podmiejskiej dużego miasta. Barometr Regionalny, 4, 30: 53–68.Search in Google Scholar

Straszewicz L. 1985. Strefa podmiejska. Pojęcia i definicje. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica, 5: 7–16.Search in Google Scholar

Sudra P. 2016. Zastosowanie wskaźników koncentracji przestrzennej w badaniu procesów urban sprawl. Przegląd Geograficzny, 88, 2: 247–272.Search in Google Scholar

Sudra P. 2020. Procesy rozpraszania i koncentracji zabudowy w aglomeracji warszawskiej po 1989 roku w różnych skalach przestrzennych. Prace Geograficzne IGiPZ PAN, Warszawa (in print).Search in Google Scholar

Swianiewicz P. 2010. If territorial fragmentation is a problem, is amalgamation a solution? An east European perspective. Local Government Studies, 36, 2: 183–203.Search in Google Scholar

Sýkora L. 1999. Changes in the internal spatial structure of post-communist Prague. GeoJournal, 49, 1: 79–89.Search in Google Scholar

Sýkora L. 2001. Proměny prostorové struktury Prahy v kontextu postkomunistické transformace. [in:] M. Hampl (ed.) Regionální vývoj: specifika české transformace, evropská integrace a obecná teorie. DemoArt: Praha: 127–166.Search in Google Scholar

Sýkora L., Ouředníček M. 2007. Sprawling post–communist metropolis: Commercial and residential suburbanization in Prague, Brno, the Czech Republic. [in:] E. Razin et al. (eds.) Employment Deconcentration in European Metropolitan Areas. Springer, Dordrecht: 209–233.Search in Google Scholar

Szafrańska E., De Lille L.C., Kazimierczak J. 2019. Urban shrinkage and housing in a post-socialist city: relationship between the demographic evolution and housing development in Łódź, Poland. Journal of Housing and the Built Environment, 34, 2: 441–464.Search in Google Scholar

Szmytkie R. 2011. Osiedla wiejskie w granicach administracyjnych dużego miasta (przykład Wrocławia). Studia Miejskie, 3: 159–186.Search in Google Scholar

Szmytkie R. 2014. Metody analizy morfologii i fizjonomii jednostek osadniczych. Rozprawy Naukowe Instytutu Geografii i Rozwoju Regionalnego, 35, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław.Search in Google Scholar

Szmytkie R. 2017. Application of graph theory to the morphological analysis of settlements. Quaestiones Geographicae, 36, 4: 65–80.Search in Google Scholar

Szmytkie R. 2019. The Cyclical Nature of the Territorial Development of Large Cities: A Case Study of Wrocław (Poland). Journal of Urban History.10.1177/0096144219877866Search in Google Scholar

Szmytkie R., Krzysztofik R. 2019. The processes of incorporation and secession of urban and suburban municipalities: The case of Poland. Norsk Geografisk Tidsskrift – Norwegian Journal of Geography, 73, 2: 110–127.Search in Google Scholar

Szulc H. 1963. Osiedla podwrocławskie na początku XIX wieku. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław.Search in Google Scholar

Szymańska D., Biegańska J., 2011. Fenomen urbanizacji i procesy z nim związane, [in:] J. Słodczyk, M. Śmigielska (eds.) Procesy urbanizacji i ich uwarunkowania na początku XXI wieku. Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole: 13–38.Search in Google Scholar

Szymańska D., Grzelak–Kostulska E., Hołowiecka, B. 2009. Polish towns and the changes in their areas and population densities. Bulletin of Geography: Socio-economic Series, 11: 15–30.Search in Google Scholar

Szymańska D., Matczak A., 2002. Urbanization in Poland: tendencies and transformation. European Urban and Regional Studies, 9, 1: 39–46.10.1177/096977640200900104Search in Google Scholar

Śleszyński P. 2016. Współczesne i prognozowane uwarunkowania demograficzno-migracyjne w rozwoju miejskiego systemu osadniczego Polski. Konwersatorium Wiedzy o Mieście, 1, 29: 97–106.Search in Google Scholar

Turzyński M. 2014, Gdzie kończy się miasto a zaczyna wieś? [in:] A. Wolaniuk (ed.) Centra i peryferie w okresie transformacji ustrojowej. 27 Konwersatorium Wiedzy o Mieście. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź: 39–53.Search in Google Scholar

Webb J.W. 1963. The natural and migrational components of population changes in England and Wales, 1921–1931. Economic Geography, 2: 130–148.Search in Google Scholar

Wesołowska M. 2006. Rozwój budownictwa mieszkaniowego a przemiany przestrzenne wsi województwa lubelskiego. Studia Obszarów Wiejskich, 10. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Warszawa.Search in Google Scholar

Węcławowicz G. 1992. The socio–spatial structure of the socialist cities in East-central Europe: The case of Poland, Czechoslovakia and Hungary. [in:] F. Lando (ed.), Urban and Rural Geography. Cafoscarina: 129–140.Search in Google Scholar

Whitehand J.W. 1967. Fringe belts: a neglected aspect of urban geography. Transactions of the Institute of British Geographers, 41: 223–233.Search in Google Scholar

Whitehand J.W.R. 1988. Urban fringe belts: development of an idea. Planning Perspectives, 3, 1: 47–58.Search in Google Scholar

Wójcik M. 2006. Przemiany siedlisk wsi pod wpływem urbanizacji we wschodnim paśmie aglomeracji łódzkiej (koluszkowsko-brzezińskim). Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio–Oeconomica, 7: 201–213.Search in Google Scholar

Zagożdżon A. 1970. Metody grafowe w badaniach osadniczych ze szczególnym uwzględnieniem morfologii siedlisk. Przegląd Geograficzny, 42, 2: 335–348.Search in Google Scholar

Zathey M. 2002. Struktura przestrzenna i mieszkańcy osiedli podwrocławskich. [in:] I. Jażdżewska I. (ed.) Współczesne formy osadnictwa miejskiego i ich przemiany. Uniwersytet Łódzki, Łódź: 165–174.Search in Google Scholar

Zborowski A., Raźniak P. 2013. Suburbanizacja rezydencjonalna w Polsce: ocena procesu. Studia Miejskie, 9: 37–50.Search in Google Scholar

Źróbek–Różańska A., Wolny A. 2017. Zatrzymać czy pozwolić? Nieoczywiste skutki suburbanizacji. Studium podolsztyńskich gmin wiejskich. Studia Miejskie, 26: 9–23.Search in Google Scholar

Recommended articles from Trend MD

Plan your remote conference with Sciendo