1. bookVolume 40 (2015): Issue 1 (December 2015)
Journal Details
License
Format
Journal
First Published
17 May 2010
Publication timeframe
4 times per year
Languages
English
access type Open Access

Thermophilous fringe communities as an indicator of vegetation changes: a case study of the “Murawy Dobromierskie” steppe reserve (Poland)

Published Online: 06 May 2016
Page range: 77 - 104
Received: 24 Jun 2015
Accepted: 29 Dec 2015
Journal Details
License
Format
Journal
First Published
17 May 2010
Publication timeframe
4 times per year
Languages
English

In this paper, changes of the non-forest xerothermic vegetation of the “Murawy Dobromierskie” steppe reserve which occurred in the period 1993-2012 are examined. The material comprises 50 relevés, of which 43 date from 2012 and the other 7 - from 1993. Reléves were arranged in 5 analytic tables. A synoptic table was also compiled, and for each syntaxonomical species group distinguished, values of the cover coefficient (C), the collective group share index (G), and the systematic group value (D) were estimated and compared. On the basis of the obtained results, a significant decline in abundancy and/or constancy was observed within the following groups: Ch. Artemisietea vulgaris, Ch. Cirsio-Brachypodion pinnati, Ch. Festuco-Brometea, Ch. Geranion sanguinei, Ch. Koelerio-Corynephoretea, and Ch. Origanetalia and Trifolio-Geranietea sanguinei, whereas for the taxa of the Rhamno-Prunetea, a notable increase in the share of the reserve vegetation was recorded. A sizeable expansion of the moss layer was also observed in this period. The results are discussed with special regard to differences in the methodical background of both field studies.

Keywords

Babczyńska-Sendek B. 2005. Problemy fitogeograficzne i syntaksonomiczne kserotermów Wyżyny Śląskiej. 237 pp. Wyd. Uniw. Śląskiego, Katowice.Search in Google Scholar

Bąba W. 2003. Ekologiczne podstawy ochrony aktywnej i kształtowania ekosystemów muraw kserotermicznych w Ojcowskim Parku Narodowym i otulinie. II. Zmiany składu florystycznego badanych poletek. Prądnik. Prace Muzeum Szafera 13: 77-94.Search in Google Scholar

Bobbink R. & Willems J. H. 1987. Increasing dominance of Brachypodium pinnatum (L.) Beauv. in chalk grasslands: a threat to a species-rich ecosystem. Biol. Conserv. 40: 301-314.Search in Google Scholar

Bobbink R. & Willems J. H. 1993. Restoration management of abandoned chalk grassland in the Netherlands. Biodivers. Conserv. 2: 616-626.Search in Google Scholar

Bornkamm R. & Eber W. 1967. Die Pflanzengesellschaften der Keuperhügel bei Friedland (Kr. Göttingen). Schriftenreihe für Vegetationskunde 2: 135-160.Search in Google Scholar

Braun-Blanquet J. 1964. Pflanzensoziologie. 3. Aufl. 865 pp. Springer-Verlag., Wien-New York.Search in Google Scholar

Brzeg A. 2002. Występowanie, zróżnicowanie i specyfika regionalna zespołu Geranio-Anemonetum sylvestris Th. Müller 1962 w Wielkopolsce. Bad. Fizjogr. Pol. Zach., B-Botanika 51: 55-81.Search in Google Scholar

Brzeg A. 2005. Zespoły kserotermofilnych ziołorośli okrajkowych z klasy Trifolio-Geranietea sanguinei Th. Müller 1962 w Polsce. 236 pp. Bogucki Wyd. Naukowe, Poznań.Search in Google Scholar

Brzeg A. & Wika S. 2014. Termofilne ziołorośla okrajkowe z klasy Trifolio-Geranietea sanguinei Th. Müller 1962 na obszarze środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej (wyd. II poprawione). 179 pp. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego, Katowice.Search in Google Scholar

Chytrý M. (ed.). 2007. Vegetace České republiky. 1. Travinná a keříčková vegetace. 526 pp. Academia, Praha.Search in Google Scholar

Dierschke H. 1974. Saumgesellschaften im Vegetations- und Standortsgefälle an Waldrändern. Scripta Geobot. 6, 246 pp.. Verl. E. Goltze KG, Göttingen.Search in Google Scholar

Dierschke H. 1985. Experimentelle Untersuchungen zur Bestandesdynamik von Kalkmagerrasen (Mesobromion) in Südniedersachsen. 1. Vegetationsentwicklung auf Dauerflächen 1972-1984. Münstersche Geogr. Arb. 20: 9-24.Search in Google Scholar

Dierschke H. 2006. Sekundär-progressive Sukzession eines aufgelassenen Kalkmagerrasens. Dauerflächenuntersuchungen 1987-2002. Hercynia 39: 223-245.Search in Google Scholar

Dzwonko Z. 2007. Przewodnik do badań fitosocjologicznych. In: Vademecum Geobotanicum, 304 pp. Sorus, Instytut Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Poznań-Kraków.Search in Google Scholar

Ellenberg H. 1996. Vegetation Mitteleuropas mit den Alpen in ökologischer, dynamischer und historischer Sicht. 5th ed. 1095 pp. Ulmer, Stuttgart.Search in Google Scholar

Enyedi Z. M., Ruprecht E. & Deák M. 2008. Long-term effects of the abandonment of grazing on steppe-like grasslands. Appl. Veg. Sci. 11: 55-62.Search in Google Scholar

Faliński J. B. 1972. Antropogeniczne zagrożenia i program ochrony muraw kserotermicznych na kemach w północnej części Równiny Bielskiej. Phytocoenosis 4(1): 287-305.Search in Google Scholar

Głazek T. 1968. Roślinność kserotermiczna Wyżyny Sandomierskiej i Przedgórza Iłżeckiego. Monogr. Bot. 25: 1-135.Search in Google Scholar

Głazek T. 1987. Murawy i zarośla kserotermiczne wzgórz wapiennych Okręgu Chęcińskiego. 40 pp. Wyd. Geologiczne, Warszawa.Search in Google Scholar

Grodzińska K. 1970. Zbiorowiska kserotermiczne Skalic Nowotarskich i Spiskich (Pieniński Pas Skałkowy). Fragm. Flor. Geobot. 3(16): 401-432.Search in Google Scholar

Hahn A., Andres C. & Becker T. 2012. Veränderungen der Steppenrasen des NSG “Badraer Lehde-Großer Eller” im Kyffhäusergebirge (Thüringen) zwischen 1993 und 2012. Nuuk Ecological Research Operations 6: 101-115.Search in Google Scholar

Hegedüšová Vantarová K. & Škodová I. (eds.). 2014. Rastlinné spoločenstvá Slovenska. 5. Travinno-bylinná vegetácia. 581 pp. Veda, Bratislava.Search in Google Scholar

Kaiser E. 1926. Die Pflanzenwelt des Hennebergisch-Fränkischen Muschelkalkgebietes. 280 pp. Rep. spec. nov. reg. veg., Beih., 44, Dahlem bei Berlin.Search in Google Scholar

Kondracki J. 1998. Geografia regionalna Polski. 441 pp. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.Search in Google Scholar

Korneck D. 1974. Xerothermvegetation in Rheinland-Pfalz und Nachbargebieten. 198 pp. Schriftenreihe Vegetationskunde 7., Bonn-Bad Godesberg.Search in Google Scholar

Kozłowska A. 1925. Zmienność kostrzewy owczej (Festuca ovina L.) w związku z sukcesją zespołów stepowych na Wyżynie Małopolskiej. PAU, Spraw. Kom. Fizjogr. 58/59: 63-110.Search in Google Scholar

Kratochwil A. 1984. Pflanzengesellschaften und Blütenbesucher- Gemeinschaften: biozönologische Untersuchungen in einem nicht mehr bewirtschafteten Halbtrockenrasen (Mesobrometum) im Kaiserstuhl (Südwestdeutschland). Phytocoenologia 11: 455-669.Search in Google Scholar

Kupferschmid A. D., Stampfli A. & Newbery D. M. 2000. Dispersal and Microsite Limitation in an Abandoned Calcareous Grassland of the Southern Prealps. Folia Geobot. 35: 125-141.Search in Google Scholar

Matuszkiewicz W. 2001. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. In: J. B. Faliński (ed.). Vademecum Geobotanicum 3, 537 pp. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.Search in Google Scholar

Medwecka-Kornaś A. & Kornaś J. 1963. Mapa zbiorowisk roślinnych Ojcowskiego Parku Narodowego. Ochr. Przyr. 29: 17-87.Search in Google Scholar

Medwecka-Kornaś A. & Kornaś J. 1972. G. Zespoły stepów i suchych muraw. In: W. Szafer & K. Zarzycki (eds.). Szata roślinna Polski, 1, pp. 352-366. PWN Warszawa.Search in Google Scholar

Müller Th. 1962. Die Saumgesellschaften der Klasse Trifolio- Geranietea sanguinei. Mitt. Flor-soz. Arbeitsgem., N.F. 9: 95-140.Search in Google Scholar

Müller Th. 1978. Klasse: Trifolio-Geranietea sanguinei Th. Müller 61. Helio-thermophile Saumgesellschaften, Staudenhalden, Laubwiesen. In: E. Oberdorfer (ed.). Süddeutsche Pflanzgesellschaften. II. Pflanzensoziologie 10: 240-298. G. Fischer Verl., Jena.Search in Google Scholar

Ochyra R., Żarnowiec J. & Bednarek-Ochyra H. 2003. Census Catalogue of Polish Mosses. In: Z. Mirek (ed.). Biodiversity of Poland, 3, 372 pp. Polish Academy of Sciences, Institute of Botany, Kraków.Search in Google Scholar

Olaczek R., Kurzac M., Babska D., Wnuk Z., Załuski W. & Frąnczak E. 1993. Rezerwat stepowy Murawy Dobromierskie. Plan ochrony na lata 1994-2013. Urząd Wojewódzki w Piotrkowie Trybunalskim, Łódź-Piotrków Trybunalski.Search in Google Scholar

Pawłowski B. 1972. Skład i budowa zbiorowisk roślinnych oraz metody ich badania. In: W. Szafer & K. Zarzycki (eds.). 1959. Szata roślinna Polski, 1, pp. 237-269. PWN Warszawa.Search in Google Scholar

Perzanowska J. & Kujawa-Pawlaczyk J. 2004. Murawy kserotermiczne. In: J. Herbich (ed.). Murawy, łąki, ziołorośla, wrzosowiska, zarośla. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny. 3, pp. 117-139. Ministerstwo Środowiska, Warszawa.Search in Google Scholar

Poschlod P. & WallisDe Vries M. F. 2002. The historical and socio-economic perspective of calcareous grasslands. Lessons learnt from the distant and recent past. Biol. Conserv. 104: 361-376.Search in Google Scholar

Ratyńska H., Wojterska M., Brzeg A. & Kołacz M. 2010. Multimedialna encyklopedia zbiorowisk roślinnych Polski ver. 1.1. Uniw. im. Kazimierza Wielkiego, Inst. Eduk. Tech. Inf., Bydgoszcz-Poznań-Warszawa.Search in Google Scholar

Regulation 2014. Regulation of the Minister of the Environment of 9 October 2014 on plant species protection. Journal of Laws 2014 item 1409.Search in Google Scholar

Rusina S. & Kiehl K. 2010. Long-term changes in species diversity in abandoned calcareous grasslands in Latvia. Tuexenia 30: 467-486.Search in Google Scholar

Rutkowski L. 2004. Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Wyd. II, popr. i unowocześnione, 814 pp. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa.Search in Google Scholar

Schrautzer J., Jansen D., Breuer M. & Nelle O. 2009. Successionand management of calcareous dry grasslands in the Northern Franconian Jura, Germany. Tuexenia 29: 339-351.Search in Google Scholar

Sławnikowski O. 1998. ©ExGrad for Windows 1.01. Poznań.Search in Google Scholar

Szygendowski T. 2013. Nowe zbiorowiska roślinności kserotermicznej w rezerwacie “Murawy Dobromierskie” (Wyżyna Małopolska). Master’s thesis, Department of Plant Ecology and Environmental Protection, Adam Mickiewicz University, Poznań, Poland.Search in Google Scholar

Świerczyńska S. 1990. Problem zachowania zbiorowisk stepowych na podstawie badań prowadzonych na Lubelszczyźnie. Prądnik. Prace Muzeum Szafera 2: 29-34.Search in Google Scholar

Willems J. H. 2001. Problems, approaches and results in restoration of Dutch calcareous grasslands during the last 30 years. Restoration Ecolology 9: 147-154.Search in Google Scholar

Wilmanns O. & Kratochwil A. 1983. Naturschutz-bezogene Grundlagen-Untersuchungen im Kaiserstuhl. Veröff. Natursch. Landschaftspfl. Baden-Württ. Beiheft 34: 39-56.Search in Google Scholar

Wilmanns O. & Sendtko A. 1995. Sukzessionslinien in Kalkmagerrasen unter besonderer Berücksichtigung der Schwäbischen Alb. Veröff. Natursch. Landschaftspfl. Baden-Württ. Beiheft 83: 257-282.Search in Google Scholar

Wnuk Z. 1981. Goryczka orzęsiona, zawilec wielkokwiatowy i dziewięćsił bezłodygowy w Paśmie Przedborsko- Małogoskim. Chrońmy Przyr. Ojcz. 37(5): 58-66.Search in Google Scholar

Wnuk Z. 1984. Gentiana ciliata L. w Paśmie Przedborsko- Małogoskim. Acta Univ. Lodz., Folia bot. 2: 31-39.Search in Google Scholar

Wnuk Z. & Pisarek W. 2008. Flora. In: Z. Wnuk (ed.). Przedborski Park Krajobrazowy. 20 lat istnienia PPK (1988-2008), pp. 55-126. Wyd. Uniw. Rzeszowskiego, Rzeszów.Search in Google Scholar

Zerbe S. & Schacht T. 1998. Vegetation and successional stages in chalk quarries on Jasmund (Rügen Island, NE Germany). Fragm. Flor. Geobot. 43(1): 117-146.Search in Google Scholar

Recommended articles from Trend MD

Plan your remote conference with Sciendo